Hoe leest u een wijnetiket

Een wijnetiket bevat veel informatie op weinig ruimte, en flessen uit heel verschillende landen vermelden grotendeels dezelfde gegevens. Als u weet waar u moet kijken en wat de gangbare woorden betekenen, vertelt het etiket u waar de wijn vandaan komt, vaak ook welke druif erin zit, hoe zoet hij is en uit welk jaar de oogst stamt.

De voorkant en de achterkant

Op het vooretiket staan meestal de naam van de wijn, de herkomst en het oogstjaar. Het achteretiket bevat de wettelijke gegevens en soms een korte beschrijving. Lees allebei: wat aan de ene kant ontbreekt, staat vaak aan de andere kant.

Herkomst en appellation

De herkomst is de plek waar de druiven zijn gegroeid: een land, een regio of een klein benoemd gebied. Rioja, Chablis, Mosel en Champagne zijn plaatsen die u bij naam op etiketten tegenkomt.

Veel van die namen zijn beschermd. Een beschermde naam betekent dat de wijn de vastgelegde regels van die plek volgt, bijvoorbeeld over toegestane druiven en methoden. De aanduidingen zijn kort en de taal verschilt per land:

• AOC of AOP in Frankrijk. De beschermde oorsprongsbenaming van de Europese Unie staat in de plaatselijke taal: AOP in het Frans, DOP in het Italiaans en Spaans, g.U. in het Duits en BOB (beschermde oorsprongsbenaming) in het Nederlands.
• DOC of DOCG in Italië.
• DO of DOCa in Spanje.
• IGP, IGT, Landwein of BGA voor wijnen uit een groter gebied met soepelere regels.
• Qualitätswein in Duitsland en Oostenrijk.

Zo'n aanduiding zegt hoe de wijn gereguleerd is, niet hoe hij smaakt. Zie het als nog een gegeven, niet als een oordeel.

De druif

Staat er één druif op het etiket, dan is de wijn er grotendeels of helemaal van gemaakt; het precieze aandeel hangt af van de wetgeving van het land. Een blend noemt meerdere druiven of geen enkele. Veel Europese etiketten vermelden de plek en laten de druif weg. Wilt u weten welke druif u lekker vindt, zoek dan op wat die plek toestaat.

Zoetheid bij stille wijn

Zoetheid loopt van droog tot zoet, en elke taal heeft eigen woorden. Voor droog komt u Dry, Sec, Trocken, Secco of Seco tegen. Daartussen zitten halfdroog, Halbtrocken, Feinherb, Abboccato of Semi-seco; halfzoet is Lieblich. Voor zoete wijnen zijn de gebruikelijke woorden Sweet, Doux, Dolce, Dulce of Süß.

Niet elke stille wijn vermeldt zijn zoetheid. Als u dat belangrijk vindt, kijk dan op het achteretiket of vraag het in de winkel.

Zoetheid bij mousserende wijn

Mousserende wijn heeft een eigen schaal, de dosage-termen. Ze staan op flessen uit veel landen in het Frans of Engels, en u leest ze precies zoals ze gedrukt zijn. Van het droogst naar het zoetst:

1. Brut Nature: het droogste niveau.
2. Extra Brut: zeer droog.
3. Brut: droog, de meest voorkomende stijl.
4. Extra Dry: zoeter dan Brut, ondanks de naam.
5. Sec: nog zoeter; bij mousserende wijn betekent het niet hetzelfde als bij stille wijn.
6. Demi-Sec: duidelijk zoet.
7. Doux: het zoetste niveau.

Onthoud de twee valkuilen: Extra Dry is zoeter dan Brut, en Sec is bij mousserende wijn minder droog dan het woord doet vermoeden.

Oogstjaar en NV

Een jaartal van vier cijfers is het oogstjaar, het jaar waarin de druiven zijn geplukt. NV staat voor non-vintage: de wijn is een blend van meerdere oogsten, wat bij mousserende wijn gebruikelijk is en meestal een bewuste keuze. Staat er bij een stille wijn geen jaar op, dan is het meestal een eenvoudige alledaagse wijn; daar is niets mis mee.

De wettelijke gegevens

In veel markten, ook in de Europese Unie, moet een etiket het alcoholgehalte, de inhoud, de bottelaar en het land van herkomst vermelden en allergenen zoals sulfiet noemen. Bij wijnen die vanaf december 2023 zijn gemaakt, staat de energiewaarde op het etiket en zitten de ingrediënten vaak achter een QR-code. Lees dat op de fles zelf: deze gids noemt geen waarden, omdat die per fles verschillen.

Wanneer een app voor u leest

Easy Wine App, een AI-sommelier voor iPhone, leest deze woorden van een foto van een schap en rangschikt de wijnen naar uw smaak en budget. De app kan zich vergissen. Controleer het alcoholgehalte, de allergenen en de herkomst daarom op de fles. Hoe deze gegevens u helpen om een schap in te perken, leest u in “Zo kiest u een wijn in de winkel”.